سیاستگذاری عمومی

سیاستگذاری عمومی

راهبرد جنگ و تغییر رژیم ایران در سیاست منطقه‌ای ترامپ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استاد علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
دونالد ترامپ از سال 2017 همزمان با شروع دولت اول خود، همواره از «سیاست جنگ» و «تغییر رژیم» در ایران حمایت به عمل آورده و این راهبرد را در دورة دوم ریاست جمهوری خود در دستور کار قرار داد. ترامپ درصدد بود تا تغییرات بنیادین را در شکل‌بندی امنیت منطقه‌ای به وجود آورده و از سوی دیگر، زمینة به قدرت رسیدن گروه‌های اپوزیسیون در ایران را فراهم آورد. جنگ اسرائیل علیه ایران در ژوئن و جولای 2025 را می‌توان گام نخستین تحقق چنین راهبردی دانست. در دوران پس از جنگ ژوئن 2025، فشارهای اقتصادی علیه ایران ادامه یافت. ایران در شرایط تحریم و محدودیت‌های اقتصادی ناچار به اتخاذ سیاست شوک‌درمانی شد. شوک‌درمانی گام نخستین بحران‌های اجتماعی و بی‌ثباتی سیاسی کشور محسوب می‌شود. پرسش اصلی مقاله آن است که «دونالد ترامپ از چه راهبردی در برخورد با ایران بهره گرفته و چه اهدافی را در دستور کار خود قرار داده است؟» فرضیة مقاله به این موضوع اشاره دارد که «ترامپ راهبرد جنگ، تغییر رژیم و بازتولید هژمونی منطقه‌ای امریکا را محور اصلی سیاست راهبردی خود در ارتباط با ایران قرار داد». در تنظیم این مقاله از «راهبرد جنگ و تغییر ساخت سیاسی» استفاده شده است. نظریه‌پردازان این راهبرد که در زمرة پژوهشگران مؤسسات محافظه‌کار در امریکا محسوب می‌شوند، در مطالعات خود همواره بر ضرورت به‌کارگیری سازوکارهای پر مناقشه و چالش‌ساز برای ایران از طریق جنگ، عملیات تاکتیکی، کنش امنیتی و ائتلاف ضد ایران تأکید داشته‌اند.
کلیدواژه‌ها

1. اقبالی مهدی‌آبادی، مهدی (1404)، «هوش مصنوعی و دیپلماسی دیجیتال؛ تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سیاست جهانی و مدیریت بحران‌ها»، پیشوا: انتشارات پژوهشگران پارسه.
2. رادوانوفسکی، رابرت و آلن مک دوگال (1403)، «زیرساخت‌های حیاتی، امنیت داخلی و آمادگی اضطراری»، ترجمه قاسم انوری و آلاله رنگریز، تهران:‌ انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
3. رحیمی، علیرضا (1404)، «تاریخ فلسفه امنیت؛ از یونان باستان تا دوره نوزایش در اروپا»، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
4. کاستلز، مانوئل (1399)، «گسست؛ بحران لیبرال دموکراسی»، ترجمه مجتبی قلی‌پور، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
5. گات، آزر (1404)، «آیا جنگ باز خواهد گشت؟»، ترجمه محمدعلی قاسمی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
6. گلاسر، ویلیام (1403)، «تئوری انتخاب»، ترجمه محمد طهماسبی و حمید غلامی، تهران:‌ انتشارات هیتا.
7. مشیرزاده، حمیرا (1404)، «قطب‌بندی و گذار در سیاست بین‌الملل»، مندرج در جواد ظریف، «جهان پیش‌رو؛ گفتارهایی پیرامون نظام جهانی»، تهران: انتشارات روزنامه اطلاعات.
8. مصلی‌نژاد، عباس (1402)، «سیاستگذاری اقتصادی؛ مدل، روش و فرآیند»، چاپ هفتم ،تهران: انتشارات رخداد نو.
9. مصلی‌نژاد، عباس (1402)، «مبانی علم اقتصاد و سیاست»، چاپ دهم، تهران: انتشارات شریف.
10. مصلی‌نژاد، عباس (1402)، «سیاستگذاری راهبردی در تئوری و عمل»، چاپ هشتم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
11. مصلی‌نژاد، عباس (1402)، «سیاستگذاری راهبردی قدرت‌های بزرگ و بازیگران منطقه‌ای»،چاپ چهارم تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
12. هت، برایان (1404)، «مسائل بدخیم در سیاست عمومی»، ترجمه محمدرضا دادگستر، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
 
1. Azizi, Hamidreza (2026) “New US Strikes on Iran; Coercive diplomacy or a new round of war”, June 10.
2. Bauer, Alain (2026),“Trump, China and Iran; regional competition”, LCI Network News, May 14.
3. England, Andrew & Henry Foy (2026),“Saudi Arabia floats Middle Eastern non-aggression pact with Iran”, Financial Times, May 14.
4. Gordon, Philip & Rebecca Lissner, (2026), “The strategic aftershocks of Trump’s Iran war; the consequence will be felt long after the fighting ends”, Foreign Policy, April 20. 
5. Kagan, Robert (2026), “Trump’s Endgame is surrender”, Atlantic, May 21.
6. Kasapoglu, Can (2026), “The Straite of Hormuz under pressure; Asymmetric Naval war and sings of Elite Fragmentation in Iran”, Hudson Institute, April 24.
7. Kazianis, Harry (2026), “America and Iran just spent a night striking each other; the targets they didn’t hit tell the real story”, National Security Journal, June 10.
8. Kupchan, Charles (2026),“The future of American strategy; between two orders”, Council on foreign relations (CFR), May 16.
9. Lett, Dominik (2026), “The Iran war could be a $ 300 Billion Shock; Driving up mortgage rates and squeezing Wages”, CATO Institution, May 14.
10. Minghao, Zhao (2026),“The Iranian conflict and US-China power play”, Valdai discussion Club, April 14.
11. Nasr, Vali & Narges Bajoghli (2026),“Iran’s new Grand strategy; How a remade Islamic Republic will Reshape the Middle East”, Foreign Affairs, June 3.
12. Nephew, Richard (2026), “Let Iran defeat itself; America should end the war but keep up the pressure”, Foreign Affairs, May 27.
13. Ortay, Hande (2026), “Israelis operation’s inside Iraq, Palestinian Liberation, Genocide, Israel’s Abduction, Abu Keshek, Algeria, Knesset Election’s, New Age Islam’s Selection”,  Middle East Press, May 11.
14. Rose, Gideon (2026),“Iran as Vietnam, Ukraine as Korea; Similar war end in similar ways”, Foreign Affairs, May 20.
15. Yadlin, Amos (2026),“It is about creating the conditions for regime change in Iran”, Diplomatic News, March 8.
16. Yaghobiyan, Mona, (2026), “why mowing the Grass will not work in Iran?”, Center for strategic and international studies, April 17.