پیوند هویت-خط‌مشی: چارچوبی نظری و عملی برای مداخله هدفمند دولت.

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان

1 استاد مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دکتری خط‌مشی‌گذاری عمومی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 استادیار مدیریت دولتی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

10.22059/jppolicy.2026.107871

چکیده

خط‌مشی‌گذاری مبتنی بر هویت، با به چالش‌کشیدن فرض بنیادین «شهروند همگن» در طراحی خط‌مشی‌های عمومی، بر نقش تعیین‌کننده ناهمگونی پنهان هویتی ذی‌نفعان تاکید می‌ورزد. این مقاله با طرح مفهوم محوری «تناسب هویت-ابزار» استدلال می‌کند که همخوانی منطق انگیزشی هویت‌های مختلف با منطق اثرگذاری ابزارهای خط‌مشی، شرط ضروری تحقق اثربخشی رفتاری و تقویت مشروعیت نمادین خط‌مشی‌هاست. با بهره‌گیری از روش‌شناسی ترکیبی (تحلیل کلاس نهفته و ماتریس هم‌راستایی) و بررسی مصادیق عملی در حوزه‌های مسکن، حمل‌ونقل و کشاورزی، نشان داده می‌شود که طراحی بسته‌های ترکیبی و هدفمند ابزار، متناسب با پروفایل‌های هویتی شناسایی‌شده، ضمن افزایش کارایی و تحقق عدالت توزیعی، از مخاطراتی چون ذات‌انگاری هویتی و قطبی‌سازی اجتماعی می‌کاهد. این چارچوب، بازاندیشی اساسی در فهم گروه‌های هدف و عملکرد نمادین خط‌مشی‌ها ارائه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

مراجع

  1. Akerlof, G. A., & Kranton, R. E. (2000). Economics and identity. The Quarterly Journal of Economics, 115(3), 715–753.
  2. Ashforth, B. E., & Mael, F. (1989). Social identity theory and the organization. Academy of Management Review, 14(1), 20–39.
  3. Bamberg, S., Rees, J., & Seebauer, S. (2015). Collective climate action: Determinants of participation intention in community-based pro-environmental initiatives. Journal of Environmental Psychology, 43, 155–165.
  4. Behavioral Insights Team. (2014). EAST: Four simple ways to apply behavioural insights. Cabinet Office.
  5. Béland, D. (2017). Identity, politics, and public policy. Critical Policy Studies, 11(1), 1–18.
  6. Bénabou, R., & Tirole, J. (2011). Identity, morals, and taboos: Beliefs as assets. The Quarterly Journal of Economics, 126(2), 805–855.
  7. Bicchieri, C. (2006). The grammar of society: The nature and dynamics of social norms. Cambridge University Press.
  8. Borwein, S., & Lucas, J. (2021). Municipal identity and city interests. Political Behavior, 45, 877–896.
  9. Brown, N. E., Clark, C. J., Mahoney, A. M., Siow, O., & Strawbridge, M. G. (2024). Intersectional identity and representative politics. Politics & Gender, 20(3), 727–733.
  10. Cassan, G. (2015). Identity-based policies and identity manipulation: Evidence from colonial Punjab. American Economic Journal: Economic Policy, 7(4), 103–131.
  11. Clayton, S. (2003). Environmental identity: A conceptual and an operational definition. In S. Clayton & S. Opotow (Eds.), Identity and the natural environment: The psychological significance of nature (pp. 45–65). MIT Press.
  12. Crenshaw, K. (1989). Demarginalizing the intersection of race and sex: A black feminist critique of antidiscrimination doctrine, feminist theory and antiracist politics. University of Chicago Legal Forum, 1989(1), Article 8.
  13. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "what" and "why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268.
  14. Fraser, N. (1995). From redistribution to recognition? Dilemmas of justice in a ‘post-socialist’ age. New Left Review, 212, 68–93.
  15. , H.-L. (2023). Integrating identity in policy design theory. Policy & Politics, 51(1), 2–19.
  16. Halpern, D. (2015). Inside the nudge unit: How small changes can make a big difference. Ebury Publishing.
  17. Hancock, A.-M. (2007). When multiplication doesn’t equal quick addition: Examining intersectionality as a research paradigm. Perspectives on Politics, 5(1), 63–79.
  18. Head, B. W. (2016). Toward more "evidence-informed" policy making? Public Administration Review, 76(3), 472–484.
  19. Heinen, E. (2016). Identity and travel behaviour: A cross-sectional study on commute mode choice and intention to change. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 43, 238–253.
  20. Hood, C. C., & Margetts, H. Z. (2007). The tools of government in the digital age. Palgrave Macmillan.
  21. Hornung, J., Bandelow, N. C., & Vogeler, C. S. (2019). Social identities in the policy process. Policy Sciences, 52(2), 211–231.
  22. Hornung, J., Bandelow, N. C., & Olvermann, M. (2025). Latent target groups—A methodological contribution of social identities to policy design research. Policy Studies Journal. Advance online publication.
  23. Howlett, M. (2011). Designing public policies: Principles and instruments. Routledge.
  24. John, P. (2018). How far to nudge?: Assessing behavioural public policy. Edward Elgar Publishing.
  25. Kymlicka, W. (1995). Multicultural citizenship: A liberal theory of minority rights. Oxford University Press.
  26. Mason, L. (2018). Ideologues without issues: The polarizing consequences of ideological identities. Public Opinion Quarterly, 82(2), 280–301.
  27. Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge University Press.
  28. Pande, R. (2025). "Identity politics" is economic policy. Science, 387(6731), 260–261.
  29. Pedersen, A. B., Nielsen, H. Ø., & Daugbjerg, C. (2020). Environmental policy mixes and target group heterogeneity: Analysing Danish farmers' responses to the pesticide taxes. Journal of Environmental Policy & Planning, 22(5), 608–619.
  30. Peters, B. G. (2018). Policy problems and policy design. Edward Elgar Publishing.
  31. Salamon, L. M. (Ed.). (2002). The tools of government: A guide to the new governance. Oxford University Press.
  32. Schneider, A. L., & Ingram, H. M. (1993). Social construction of target populations: Implications for politics and policy. American Political Science Review, 87(2), 334–347.
  33. Schneider, A. L., & Ingram, H. M. (1997). Policy design for democracy. University Press of Kansas.
  34. Sen, A. (2006). Identity and violence: The illusion of destiny. W.W. Norton & Company.
  35. Sunstein, C. R. (2016). The ethics of influence: Government in the age of behavioral science. Cambridge University Press.
  36. Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The social psychology of intergroup relations (pp. 33–47). Brooks/Cole.
  37. Tajfel, H., & Turner, J. C. (1986). The social identity theory of intergroup behavior. In S. Worchel & W. G. Austin (Eds.), Psychology of intergroup relations (pp. 7–24). Nelson-Hall.
  38. Thaler, R. H., & Sunstein, C. R. (2008). Nudge: Improving decisions about health, wealth, and happiness. Yale University Press.
  39. United Nations Development Programme (UNDP). (2022). Uncertain times, unsettled lives: Shaping our future in a transforming world. Human Development Report 2021-22. UNDP.
  40. Weller, B. E., Bowen, N. K., & Faubert, S. J. (2020). Latent class analysis: A guide to best practice. Journal of Black Psychology, 46(4), 287–311.
  41. World Bank. (2013). Inclusion matters: The foundation for shared prosperity. The World Bank.
  42. Young, I. M. (1990). Justice and the politics of difference. Princeton University Press.
سیاستگذاری عمومی
دوره 12، شماره 2
تیر 1405
صفحه 414-426

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار