سیاستگذاری عمومی

سیاستگذاری عمومی

طراحی چارچوب سیاستی برای توسعه صنایع معدنی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
میثم نریمانی 1
محمدحسین پیروی 2
سید محمد صاحبکار خراسانی 3
علی رضا شجاع مرادی 4
محسن محمدی ایوانکی 5
عماد پورمحمد 6
1 دانشیار اقتصاد دانش بنیان، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران
2 دکتری اقتصاد بین الملل، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
3 استادیار سیاست نوآوری و آینده نگاری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران
4 کارشناسی ارشد مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
5 دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران
6 کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
10.22059/jppolicy.2026.107830
چکیده
ایران به عنوان کشوری با ذخایر معدنی غنی، به ویژه سنگ‌آهن، مس، سرب و روی شناخته می‌شود. علی‌رغم این ظرفیت‌ها، زنجیره‌های ارزش مواد معدنی ایران دچار عدم توازن هستند. بسیاری از ظرفیت‌ها مورد استفاده کامل قرار نگرفته و سیاست‌های فرآوری و صادراتی با انحرافاتی همراه بوده‌اند. بر این اساس و با توجه به بروز تغییرات در شرایط داخلی و بین‌المللی نسبت به سال‌های ابتدایی توسعه زنجیره‌ها، لازم است در سیاست توسعه بخش معدن و صنایع معدنی کشور تجدید نظر صورت گیرد. به این منظور با هدف ارائه چارچوب سیاست‌های پیشنهادی از تحلیل مقوله‌محور مبتنی بر داده‌های متنی مصاحبه‌ای استفاده شده است. سیاست‌های پیشنهادی شامل اصلاح ساختار سازمان زمین‌شناسی، جرم‌انگاری عدم تجمیع داده‌ها، تعیین حریم قانونی، اکتشاف تفصیلی از طریق حق‌العمل‌کاری، مسئولیت تضامنی مسئولین فنی، الزام توجه به عناصر همراه، تجمیع معادن کوچک، قاعده‌مند نمودن شرایط خارج از ید، لغو مجوز واحدهای انرژی‌بر با پیشرفت ناچیز، کاهش یارانه انرژی، استفاده از ارزهای صادراتی در طرح‌های توسعه‌ای، معافیت از محدودیت صادرات در ازای سرمایه‌گذاری در اکتشاف و وابسته کردن صادرات به رعایت کف عرضه است.
کلیدواژه‌ها
معدن
صنایع معدنی
توسعه
سیاستگذاری
خام‌فروشی
ارزش افزوده
  1. Adab, A., Nouri, Q., Sepehr, S., Nouri, Q., Soroush, S., Shahverdi, [Initial], & Ahmadpour, [Initial]. (2020). Analyzing the value chain of Iran’s steel industry using value chain economic analysis and material flow. Public Management Research, 13(48), 59–85. [Persian]
  2. Ahmadi, M., et al. (2016). Investigating the role of government and private sector cooperation in the sustainable development of mining industries. Iranian Economic Research Journal, 12(3), 45–63. [Persian]
  3. Ahmadi, M., et al. (2016). Investigating the role of government and private sector cooperation in the sustainable development of mining industries. Iranian Economic Research Journal, 12(3), 45–63. [Persian]
  4. Hosseini, M. (2017). Investigating the impact of cheap energy rent on the development of upstream and downstream industries. Iranian Industrial Development Studies. [Persian]
  5. Kamijani, A., & Salahi, J. (2007). Investigating the factors affecting total factor productivity in Iran’s mining industries. Journal of Economic Studies and Policies, 0(12), 25–44. [Persian]
  6. Mousavi, A., et al. (2018). The importance of mineral processing and downstream industry development. Journal of Mining and Mineral Industry Development of Iran. [Persian]
  7. Momeni, M., & Nikou-Nasbati, R. (2017). Conflict management and industrial development: Necessities and solutions. Industrial Policy, 8(3), 23–39. [Persian]
  8. Fertash, K. (2021). A historical analysis of industrial development policy documents in Iran and presenting policy requirements for the coming years. Management Improvement, 15(3), 121–144. [Persian]
  9. Farzaneh-Nosratollahnezhad, F. (2019). Investigating the status of mineral resources and the challenges of Iran’s lead and zinc industry. [Persian
  10. Andreoni, A., & Chang, H. J. (2019). The political economy of industrial policy: Structural interdependencies, policy alignment and conflict management. Structural Change and Economic Dynamics, 48, 136–150.
  11. (2023). AICSI Results – INMIExpo Presentation [Presentation]. https://events.donya-e-eqtesad.com/sites/default/files/Aturpat%20-%20AICSI%20Results%20-%20INMIExpo%20-%20Presentation%20-%20V01.pdf
  12. Barrientos, S., Gereffi, G., & Rossi, A. (2011). Economic and social upgrading in global production networks: A new paradigm for a changing world. International Labour Review, 150(3–4), 319–340.
  13. Chang, H. J. (2011). Institutions and economic development: Theory, policy and history. Journal of Institutional Economics, 7(4), 473–498.
  14. Chang, H. J., & Andreoni, A. (2020). Industrial policy in the 21st century. Development and Change, 51(2), 324–351.
  15. Gamble, A. (1987). The free market and industrial policy. London: Routledge.
  16. Gereffi, G. (1994). The organization of buyer-driven global commodity chains: How US retailers shape overseas production networks. In G. Gereffi & M. Korzeniewicz (Eds.), Commodity chains and global capitalism (pp. 95–122). Westport, CT: Praeger.
  17. Gereffi, G., Humphrey, J., & Sturgeon, T. (2005). The governance of global value chains. Review of International Political Economy, 12(1), 78–104.
  18. Gereffi, G., & Sturgeon, T. (2013). Global value chain-oriented industrial policy: the role of emerging economies. In Global value chains in a changing world (pp. 329–360). WTO iLibrary.
  19. Hausmann, R., Hwang, J., & Rodrik, D. (2007). What you export matters. Journal of Economic Growth, 12, 1–25.
  20. Hirschman, A. O. (1981). The changing toleration for income inequality in the course of economic development. Essay in Trespassing.
  21. (2023). Annual report 2023. Iranian Mines and Mining Industries Development and Renovation Organization.
  22. Khan, M. (2015). The political economy of community-based fisheries management in Bangladesh. London: Routledge.
  23. King, N., & Horrocks, C. (2010). Interviews in qualitative research. Google eBook, 256. https://books.google.com/books/about/Interviews_in_Qualitative_Research.html?id=iOsnITKC48g
  24. Lall, S. (2001). Competitiveness, technology and skills. Edward Elgar Publishing.
  25. Lebedev, Y. V., & Kokarev, K. V. (2020, April). Innovative development of subsoil mining complexes of Russia. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 459(2), 022024. IOP Publishing.
  26. Li, K. X., Jin, M., Qi, G., Shi, W., & Ng, A. K. (2018). Logistics as a driving force for development under the Belt and Road initiative–the Chinese model for developing countries. Transport Reviews, 38(4), 457–478.
  27. Lin, J. Y. (2011). New structural economics: A framework for rethinking development. The World Bank Research Observer, 26(2), 193–221.
  28. Lin, J. Y. (2014). Industrial policy revisited: A new structural economics perspective. Revue d’économie du développement, 22(HS01), 51–70.
  29. Lin, J., & Chang, H. J. (2009). Should industrial policy in developing countries conform to comparative advantage or defy it? A debate between Justin Lin and Ha‐Joon Chang. Development Policy Review, 27(5), 483–502.
  30. Mackintosh, W. A. (1953). Innis on Canadian economic development. Journal of Political Economy, 61(3), 185–194.
  31. Maloney, W. F., Manzano, O., & Warner, A. (2002). Missed opportunities: Innovation and resource-based growth in Latin America [with comments]. Economia, 3(1), 111–167.
  32. Mazzucato, M. (2017). Mission-oriented innovation policy: Challenges and opportunities.
  33. Morris, M., Kaplinsky, R., & Kaplan, D. (2012). “One thing leads to another”—Commodities, linkages and industrial development. Resources Policy, 37(4), 408–416.
  34. Oqubay, A. (2015). Made in Africa: Industrial Policy in Ethiopia. Oxford University Press.
  35. Perez, C. (2002). Technological revolutions and financial capital: The dynamics of bubbles and golden ages. Edward Elgar Publishing.
  36. Ponte, S., & Sturgeon, T. (2017). Explaining governance in global value chains: A modular theory-building effort. In Global value chains and global production networks (pp. 195–223). Routledge.
  37. Radetzki, M. (1977). Where developing countries’ minerals should be processed? The country view versus the multinational company view. World Development, 5(4), 325–334.
  38. Rodrik, D. (2007). How to save globalization from its cheerleaders (CEPR Discussion Paper No. DP6494). Available from SSRN: https://ssrn.com/abstract=1138958
  39. Rodrik, D. (2020). Putting global governance in its place. The World Bank Research Observer, 35(1), 1–18.
  40. Selwyn, B. (2015). Commodity chains, creative destruction and global inequality: a class analysis. Journal of Economic Geography, 15(2), 253–274.
  41. Singer, H. W. (1950). The distribution of gains between investing and borrowing countries. The American Economic Review, 40(2), 473–485.
  42. Stiglitz, J. E., Lin, J. Y., Monga, C., & Patel, E. (2013). Industrial policy in the African context. World Bank Policy Research Working Paper, (6633).
  43. Stiglitz, J. E., & Greenwald, B. C. (2014). Creating a learning society: A new approach to growth, development, and social progress. Columbia University Press.
  44. Tordo, S., & Anouti, Y. (2013). Local content policies in the oil and gas sector: Case studies. World Bank Publications.
  45. United Nations. Economic Commission for Africa. (2011). Industrial policies for the structural transformation of African economies: Options and best practices. Economic Commission for Africa.
  46. United States Environmental Protection Agency (EPA). (2020). National emission standards for hazardous air pollutants: Integrated iron and steel manufacturing facilities residual risk and technology review. Federal Register, 85(134), 42074–42130.
  47. Veal, L. (2021). United States Environmental Protection Agency: National management measures to control non-point source pollution for urban areas (EPA, 2005). U.S. Environmental Protection Agency.
سیاستگذاری عمومی
دوره 12، شماره 2
تابستان 1405
صفحه 310-327