پارک‌های علم و فناوریِ ایران در تنگنای توسعه: تحلیل و بازخوانیِ مؤلفه‌های راهبردی بر پایه الگوی کرفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 موسسه سیاست علمی کشور

2 گروه پژوهشی ارزیابی سیاست ها و پایش علم، فناوری و نوآوری، موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران

3 دانشگاه تربیت مدرس

4 مرکز سیاست علمی کشور

10.22059/jppolicy.2026.413952.2885

چکیده

پارک‌های علم و فناوری به‌عنوان یکی از نهادهای کلیدی در زیست‌بوم نوآوری، نقش مهمی در شکل‌گیری، رشد و تجاری‌سازی شرکت‌های دانش‌بنیان دارند و از الزامات حرکت به‌سوی اقتصاد دانش‌بنیان محسوب می‌شوند. با وجود گسترش کمّی این نهادها در طی دو دهه اخیر، شواهد نشان می‌دهد که این توسعه لزوماً به بهبود کیفی عملکرد و تحقق اهداف مورد انتظار منجر نشده است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تحلیل مؤلفه‌های راهبردی پارک‌های علم و فناوری ایران، از طریق شناسایی و تحلیل چالش‌های مؤثر بر عملکرد آن‌ها و نیز استخراج الزامات و اقدامات راهبردی بهبود مبتنی بر الگوی کرفت انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد پارک‌های علم و فناوری با پنج دسته چالش اصلی مواجه‌اند: مالی-اقتصادی، زیرساختی، زیست‌بوم نوآوری، نهادی-حکمرانی و فرهنگی-محیطی. نتیجه آنکه این چالش‌ها ریشه در شکاف‌های نهادی و ناهم‌راستایی سیاست‌ها با سازوکارهای اجرایی دارند و رفع آن‌ها نیازمند رویکردی یکپارچه و مبتنی بر اصلاحات حکمرانی نوآوری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات