شناسایی عوامل موثر بر تحولاتِ حکمرانی آموزش عالی: مطالعه‌ای فراترکیب

نوع مقاله : مقاله اصلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی دانشگاه تهران

2 استادیار مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه تهران

چکیده

هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوب نظام­ مند از عوامل موثر بر تحولات حکمرانی آموزش عالی می ­باشد. روش پژوهش، کیفی و از نوع فراترکیب می­باشد و برای گردآوری داده ­ها از روش کتابخانه ­ای استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه، کلیه منابع علمی مرتبط با موضوع عوامل موثر بر تحول حکمرانی آموزش عالی (بین سال ­های 1390 تا 1400 همچنین 2000 تا 2020) می­ باشد. در نتیجه، 2 بعد اصلی الزامات داخلی و الزامات خارجی تحول حکمرانی آموزش عالی شناسایی شد که هر یک دربردارنده مؤلفه ­هایی است. الزامات خارجی شامل تحولات حاکمیتی از جمله تحولات جهانی ­شدن و تحولات قدرت و سیاست، تحولات زیرساختی از جمله تحولات اقتصادی، تحولات در عرصه مدیریتی، تحولات نرم ­افزاری از جمله تحولات اجتماعی، تحولات فناوری و تحولات طبیعت شامل تحولات اقلیمی است. الزامات داخلی نیز شامل 2 عامل درون سیستمی (چالش ­های درون دانشگاهی، استقلال دانشگاهی، توسعه کمی و کیفی آموزش عالی) و برون سیستمی آموزش عالی (مشارکت ذی­نفعان و تحولات اجتماعی) است.

کلیدواژه‌ها


  1. اکبری، احمد؛ دیهیم، جواد و دهنوی، مریم. (1395). نقش سیاست­های آموزش عالی در تحقق برنامه­های توسعه پایدار. مطالعات مدیریت و حسابداری، 2(3)، 54-73.
  2. امیری فرح­آبادی، جعفر. (1398). تحول حکمرانی دانشگاهی ضرورتی مغفول در تحقق بهینه خدمات تجاری­سازی پارک­های علم و فناوری. پژوهش­های معاصر در علوم و تحقیقات، 1(3)، 16-32. (کد R3)
  3. پورکریمی، جواد. (1398). سمینار حکمرانی در آموزش عالی. دانشکده روان­شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران. (کد R2)
  4. حریریان توکلی، الهام؛ حمیدی­فر، فاطمه و شیرزاد کبریا، بهارک. (1397). بررسی مدل­های تحلیل حکمرانی در نظام­های آموزش عالی جهان. دومین کنفرانس حکمرانی و سیاست­گذار. (کد R5)
  5. خاشعی، وحید و هرندی، عطاءاله. (1393). تبیین ابعاد حکمرانی متعالی مبتنی بر سیره حکومتی امام علی (ع): تلفیق رویکرد اجتهادی و تحلیل محتوا. پژوهش­های علم و دین، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 5(2)، 85-110. (کد R6)
  6. داداش کریمی، یحیی؛ میرسپاسی، ناصر و نجف­بیگی، رضا. (1397). بررسی سیر تحول نظریات حکمرانی در نظام آموزش عالی و دانشگاه­ها جهت ارتقا بهره­وری. نوآوری­های مدیریت آموزشی، 14 (1)، 7-26. (کد R4)
  7. داداش کریمی، یحیی؛ میرسپاسی، ناصر و نجف­بیگی، رضا. (1397). طراحی مدل حکمرانی در آموزش عالی کشور. مدیریت سازمان­های دولتی، 7(3)، 12-27.
  8. صباغیان، علی. (1398). الزامات و پیامدهای تحول حکمرانی آموزش عالی در اروپا. سیاست­گذاری عمومی، 5(2)، 229-247. (کد R1)
  9. طرقی­ بیدآبادی، جعفر. (1398). حکمرانی آموزش عالی؛ دیدگاه­ها و راه­کارها. تهران: انتشارات گوهر گویا.
  10. عبدالهی، بیژن و موسوی امیر، سیده طیبه. (1396). واکاوی نقش اخلاق حرفه­ای در حکمرانی دانشگاهی. صنعت و دانشگاه، 10 (35). 74-86.
  11. قموشی، زهرا؛ پورکریمی، جواد و عزتی، میترا. (1399). شایستگی­های اخلاقی مدیران دانشگاهی: مطالعه­ای فراترکیب. راهبرد فرهنگ، انتشار آنلاین.
  12. کمالی، یحیی. (1396). روش­شناسی فراترکیب و کاربرد آن در سیاست­گذاری عمومی. سیاست، 3 (47)، 721-736.
  13. کمپبل، دیوید و کارایانیس، الیاس. (2013). حکمرانی معرفت­شناسانه در آموزش عالی (ارتقای کیفیت دانشگاه­ها در راستای توسعه). ترجمه: جواد پورکریمی و امین هماینی دمیرچی. تهران: موسسه پژوهش و برنامه­ریزی آموزش عالی.
  14. کوثری، سحر و احمدی، حسن. (1399). تحلیل حکمرانی درونی و بیرونی مظام آموزش عالی ایران. مدیریت سازمان­های دولتی، 8(4)، 125-144.
  15. مهدی، رضا. (1394). آینده­شناسی آموزش عالی: راهبردها و پیامدهای سازگاری دانشگاه با محیط و جامعه. فرایند مدیریت و توسعه، 28 (1).
  16. نجفی، فرشته؛ منجذبی، فاطمه و نیک­پیما، نسرین. (1392). متاسنتز تحقیقات کیفی در پرستاری: یک مطالعه مروری. تحقیقات کیفی در علوم سلامت، 4 (2)، 320-335.
  17. یوسفی، هادی؛ علم­الهدی، جمیله؛ خورسندی طاسکوه، علی و ذاکر صالحی، غلامرضا. (1400). استخراج عوامل محرک اصلاحات در حکمرانی نظام­های آموزش عالی اروپایی؛ رهیافت­هایی برای ایران. مطالعات راهبردی سیاست­گذاری عمومی، 11(39)، 250-275. (کد R17)
  18. Austin, I., & Jones, G. A. (2018). Emerging trends in higher education governance: Reflecting on performance, accountability and transparency. In Research Handbook on Quality, Performance and Accountability in Higher Education. Edward Elgar Publishing.‏ (code R7)
  19. Chan, D. K. (2007). Global agenda, local responses: changing education governance in Hong Kong’s higher education. Globalisation, Societies and Education, 5(1), 109-124.‏ (code R13)
  20. Dao, K. V. (2015). Key challenges in the reform of governance, quality assurance, and finance in Vietnamese higher education–a case study. Studies in higher education, 40(5), 745-760.‏ (code R10)
  21. Dobbins, M. (2017). Exploring higher education governance in Poland and Romania: Re-convergence after divergence?. European Educational Research Journal, 16(5), 684-704.‏ (code R9)
  22. Dobbins, M., & Knill, C. (2014). Higher education governance and policy change in Western Europe: International challenges to historical institutions. Springer.‏
  23. Fumasoli, T. (2015). Multi-level governance in higher education research. In The Palgrave international handbook of higher education policy and governance (pp. 76-94). Palgrave Macmillan, London.‏ (code R11)
  24. Gornitzka, A. & Maassen, P. (2011). National policies concerning the economic role of higher education. Higher Education Policy, 13(3), 225– 230. (code R12)
  25. Jongbloed, B., Vossensteyn, H., van Vught, F., & Westerheijden, D. F. (2018). Transparency in higher education: The emergence of a new perspective on higher education governance. In European higher education area: The impact of past and future policies (pp. 441-454). Springer, Cham.‏
  26. Maassen, P. (2000). The changing roles of stakeholders in Dutch university governance. European journal of education, 35(4), 449-464.‏ (code R16)
  27. Mok, J. K. H. (2002). From nationalization to marketization: Changing governance in Taiwan's higher‐education system. Governance, 15(2), 137-159.‏ (code R14)
  28. Mok, J. K., & Lo, E. H. (2002). Marketisation and the changing governance in higher education: A comparative study. Higher Education Management and Policy, 14(1), 51-82.‏ (code R15)
  29. Mok, K. H., & Han, X. (2017). Higher education governance and policy in China: managing decentralization and transnationalism. Policy and Society, 36(1), 34-48.‏ (code R8)