تجربه زیسته‌ زنان از موانع و چالش‌های پیش‌روی نقش آفرینی در سیاستگذاری ایران

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سیاستگذاری عمومی واحد قم دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشیار علوم سیاسی واحد قم دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

لازمه توسعه همه جانبه، حضور زنان و نقش آفرینی در عرصه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تجارب زیسته زنان از موانع و چالش‌های پیش‌روی نقش آفرینی در سیاستگذاری‌ عمومی در کشور نگارش یافته است. روش تحقیق حاضر، کیفی- پدیدارشناختی بود و بدین منظور با 33 زن شاغل در مناصب مختلف شهر قم با روش نمونه‌گیری هدفمند مصاحبه‌های عمیق و نیمه ساختاریافته‌ای انجام گرفت. تحلیل داده‌ها به 44 مفهوم اولیه و 12 مضمون محوری منجر شد. مضامین اصلی «کلیشه‌های جنسیتی»، «قرائت مردانگی از زنان»، «چالش‌های حقوقی/مدنی»، «مشاغل با برد محدود»، «ذائقه مردان»، «خشونت نمادین»، «چالش‌های حین و پسا منصبی»، «نحوه‌ مشارکت»، «ناکارآمدی مضاعف سیاسی»، «تله فقر نهادی»، «مختصات روان‌شناختی» و «فقر نظری و تجربی» بودند که در نهایت می‌توان این مضامین را در سه محور کلان متن(ساختاری)، فرا متن(رفتاری) و زیر متن(فردی) نسبت داد. 

کلیدواژه‌ها


1 - بابایی زکلیکی، محمدعلی .(1397). چالش‌های زنان برای ارتقاء به مشاغل مدیریتی در سازمان‌های دولتی، فصلنامه مدرس علوم انسانی، ویژه‌نامه مدیریت، 10(46)، 81-45.
2 - بهلولی، حمید. (1397). ارتباط حوزه عمومی و کاهش فساد: نگاهی از منظر سیاستگذاری عمومی، فصلنامه سیاستگذاری عمومی4(4)، 250-225.
3 - بامداد، شیدا. (1396). بررسی عوامل مؤثر بر میزان‌های اشتغال در 252 شهرستان کشور، تهران: سازمان برنامه و بودجه، مجموعه مقالات مباحث و مقالات همایش تدوین برنامه توسعه کشور، زاهدان، ایران.
4 - تابناک. (1395). مجلس دهم رکورد تعداد نمایندگان مجلس را شکست، https://www.tabnak.ir/fa/news/584958.
5 - چابکی، ام‌البنین. (1381). نقش عوامل روان شناختی در مشارکت سیاسی زنان، مجله علوم اجتماعی9(19)، 135-107.
6 - رضوی ‌الهاشم، ‌بهزاد. (1387). تحلیل جایگاه مشارکت زنان در فرآیند توسعه سیاسی- اجتماعی انقلاب اسلامی ایران،  کتاب ماه علوم اجتماعی، 21(13)، 60-73.‎
7 - رفعت جاه، مریم و قربانی، سمیه. (1397). تأثیر سرمایه اجتماعی بر ارتقاء شغلی زنان، زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، 14(6)، 146-117.
8 - صداقت، سعید و زهرا زاهد(1394)، ”نقش‌های جنسیتی در تصاویر کتاب‌های درسی دوره ابتدایی“، فرزانه: ویژه مطالعات و تحقیقات مسائل زنان، شماره 5.
9 - صابر، فیروزه. (1394). راه‌های توسعه کارآفرینی زنان در ایران: راهکارهای تواناسازی زنان در راستای برابری اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در ایران، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.
10 - علیزاده تبار و یوسفی. (1398). کارآفرینی زنان مشهد، همایش بین المللی کارآفرینان زن در مشهد.
11 - فیضی، فاضل و هانیا، معتضد کیوانی. (1395). بررسی جایگاه سیاسی و اجتماعی زنان در خاورمیانه) مطالعه مورد در ایران و عربستان طی دو دهه اخیر، سومین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی، باتومی- کشور گرجستان، مؤسسه سرآمد همایش کارین، https://www.civilica.com/Paper-
12 - گیدنز، آنتونی و بردسال، کارن. (1389). جامعه شناسی، ترجمه حسن چاوشیان، تهران، چاپ پنجم، انتشارات نی.
13 - یوسفی. (1398). مشکلات از دیدگاه یک کارآفرین زن. فصلنامه مطالعات اجتماعی زنان، 14(55)، 116-119.
14 - محمدی اصل، عباس. (1396). درآمدی بر جامعه‌‌شناسی مشارکت سیاسی زنان: جنسیت و مشارکت، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان. چاپ هفدهم.
15 - محمدپور احمد. (1392). روش تحقیق کیفی ضد روش، جلد 1، تهران، جامعه‌شناسان.
16 - معیدفر، سعید و نفیسه، حمیدی. (1398). زنان سرپرست خانوار: ناگفته‌ها و آسیب‌های اجتماعی، فصلنامه نامه علوم اجتماعی، 13(5)، 29-16.
17 - نــوروزی، لادن. (1397). تفاوت‌های جنســیتی در ساختار اشتغال، پژوهش زنـان، 2(1)، 7-13.
18 - نیکوکار، غلامحسین، فرهادی محلی، محمود، فرهادی محلی، علی و علیدادی تلخستانی، علی. (1392). تبیین جامعه‌شناختی خشونت شوهران علیه زنان: آزمون تجربی دیدگاه نظری ترکیبی، فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، 7(23)، 46-7.
19 - ناجی‌راد، محمدعلی.(1382). موانع مشارکت زنان در فعالیت‌های سیاسی- اقتصادی ایران پس از انقلاب اسلامی. تهران: نشر کویر.
20 - هادیان، ابراهیم و حیدر پور، علی. (1395). توسعه اقتصادی و سهم زنان در نیروی کار ایران. فصلنامه جمعیت، 11(27-28)، 30-20.
21- Alkani,  K. (2019). Holly Women Entrepreneurs moving beyond the ceiling Dorothy, P. Moore, SAGE publications.
22- Ahmad, A., Mahmood, Q. K., Saud, M., & Mas' udah, S. (2019). Women in Democracy: The political participation of women. Masyarakat, Kebudayaan dan Politik, 32(2), 114-122.
23- Brogatta, Edgar F.& Montgomery V.(2018) Encyclopedia of sociology, United states of America : Mac Millan Referece.
24- Anselm, Mercy (2019) Exploring Women's Entrepreneurship: Th Issues Innovation, Constraints and Success: the Case of Visible Minority Women Entrepreneurs, Canadian Woman Studies, VOL15,No1.
25- Abercombie, Nicholas .(2018) The penguin Dictionary of Sociology , United states of America : Penguin Books.
26- Chuma, L. (2019). Encyclopedia of sociology, United states of America : Mac Millan Referece.
27- Campbell, D. E., and Wolbrecht, C. (2006). See Jane run: women politicians as role models for adolescents. J. Polit. 68, 233–247.
28- Dugarova, E. (2019). gender equality as an accelerator for achieving the Sustainable Development Goals, discussion paper., pp.1-91. Download:
29- https://www.undp.org/content/undp/en/home/librarypage/womens-empowerment/gender-equality-as-an-accelerator-for-achieving-the-sdgs.html.
30- Domingo, P., R. Holmes, T. O’Neil, N. Jones, K. Bird, A. Larson, E. Presler-Marshall and C. Valters. 2015. Women’s voice and leadership in decision-making: Assessing the evidence. Report. London: Overseas Development Institute.
31- Fischer, F. (2019). Politics, values, and public policy: The problem of methodology. Routledge.
32- Hallward-Driemeier, M., T. Hasan and A. Rusu. (2013) “Women’s Legal Rights over 50 Years. What Is the Impact of Reform?” Policy Research Working Paper No. 6617. Washington, D.C.: World Bank.
33- International Labour Organization (2019) The entrepreneur`s complete source Book, United states of America: Prentice Hall.
34- Ilesanmi, O. O. (2018). Women's Visibility in Decision Making Processes in Africa—Progress, Challenges, and Way Forward. Frontiers in Sociology, 3, 38.
35- Jones, M. (2005). “Legislator Gender and Legislator Policy Priorities in the Argentine Chamber of Deputies and the United States House of Representatives.” Policy Studies Journal 25(4): 613–629.
36- Kassa, S. (2015). Challenges and opportunities of women political participation in Ethiopia. Journal of Global economics, 3(4), 1-7.
37- Kelly, L. (2019). Barriers and enablers for women’s participation in governance in Nigeria.
38- Laura, S., Sanchez, A. (2017). Sexual Identity, Sex Roles & social change, United states of America : A Wiley Interscience Publication.
39- Mitra, A., J. Bang and A. Biswas. (2015). “Gender Equality and Economic Growth: Is it Equality of Opportunity or Equality of Outcomes?” Feminist Economics 21(1): 110–135.
40- McKinsey, O. (2018). The penguin Dictionary of Sociology , United states of America: Penguin Books
41- OECD.(2014). Women, Government and Policy Making in OECD Countries – Fostering Diversity for Inclusive Growth. Paris: OECD.
42- Peacock, R.M (2018), "Gender Inequality at Work in Industrial Countries", Cambridge Studies in Social Research, 11, pp.1-19.
43- Qutoshi, S. B. (2018). Phenomenology: A Philosophy and Method of Inquiry. Journal of Education and Educational Development, 5(1), 215-222.
44- Schwindt-Bayer, L.A. and W. Mishler. (2005). “An integrated model of women’s representation.” The Journal of Politics 67(2): 407–428.
45- Sandor john G.(2017) Entrepreneurship, United States of America : John Wiley & amp; sons.
46- Stevens, C. (2016). Gender and sustainable development: maximising the economic, social and environmental role of women. Organization for Economic Co-operation and Development. Accessible online at: http://www. oecd. org/social/40881538. pdf. Accessed, 2.
47- Tamaru, N. and M. O’Reilly. 2018. How Women Influence Constitution Making After Conflict and Unrest. Washington, D.C.: Inclusive Security.
48- UNDP Accelerating Gender Equality and Women’s Empowerment in Africa.(2016). Africa Human Development Report. New York: Regional Bureau for Africa.
49- UN. (2018). Report of the Secretary-General on conflict-related sexual violence. Document S/2018/250. New York: United Nations.
50- Women’s Environment and Development Organization (WEDO) (2008), Gender and Governance Program, www.wedo.org/programs.aspx?mode=gender.