نعمت یا نقمت گاز طبیعی در ایران: بررسی آینده‌پژوهانه صادرات گاز طبیعی تا 2050

نوع مقاله : مقاله اصلی

نویسندگان

1 دانشجو کارشناسی ارشد مهندسی سیستم های انرژی دانشگاه صنعتی شریف

2 دانشیار مهندسی سیستم های انرژی دانشگاه صنعتی شریف

چکیده

 هدف پژوهش حاضر، طراحی سناریوهایی در باب صادرات گاز طبیعی کشور تا سال 2050 با استفاده از نظر نخبگان و روش مورد استفاده در پژوهش، ترکیب روش دلفی و روش تحلیل اثرات متقابل می­باشد. کشورهای هدف علاقمند هستند که مبدأ تأمین گاز طبیعی خود را به منابع ثابت و ویژه محدود نکنند؛ بنابراین از دیرباز توجه ویژه ­ای به ایران داشته ­اند. از این رو مطالعه وضعیت آینده صادرات گاز طبیعی ایران حائز اهمیت است. سه عامل جدا افتادگی ایران از سیستم تجارت و مالی جهان، نفوذ سیاسی کشورهای قدرتمند در کشور هدف و وضعیت منابع گاز طبیعی، تولید و توسعه آن­ها در کشورهای هدف به عنوان عوامل مؤثر کلیدی بدست آمده و بر اساس روندهای­ آینده این سه عامل، چهار سناریوی سازگار صادرات گاز طبیعی شناسایی گردیدند. در نهایت پس از تشریح هرکدام از این سناریوها، توصیه ­های سیاستی­ برای رسیدن به یک وضعیت مناسب در صادرات گاز طبیعی ایران مطرح شده است.

کلیدواژه‌ها


  • پیشگاهی­فرد، زهرا؛ بهادر غلامی؛ حسین خالدی؛ مهدی نیک­سرشت. (1393). " گاز طبیعی؛ فرصت­ها و چالش­های ایران از منظر ژئوپلیتیک." جغرافیا و برنامه­ریزی محیطی. 25 (2).
  • حاجیانی، ابراهیم؛ محمود قصاع. (1392). "آینده و سناریونگاری؛ طبقه­بندی روش­ها و دسته­بندی سناریوها." فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی. 2 (8): صص. 62-33.
  • زینتی، ابوالفضل. (1399). "بررسی امکان­سنجی سیاست­گذاری بلاکچین در صنعت نفت و گاز." رساله کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف.
  • قاسمی، حمید؛ و همکاران. (1399). "مرجع پژوهش." انتشارات اندیشه آرا.
  • کشاورزترک، محسن؛ سید محمد مقیمی؛ محمد ابویی اردکان؛ محمدرحیم عیوضی. (1396). "ارائه چارچوب آینده­نگاری شرکتی مبتنی بر سناریوپردازی در راستای ارتقای مدیریت نوآوری (مطالعه موردی: صنایع هوا و فضا)." آینده­پژوهی دفاعی. 2 (5): صص. 82-57.
  • گزارش E&ON سال 2009.
  • مرکز آمار ایران، داده­ها و اطلاعات آماری، بازرگانی و کسب و کار، جداول آماری، صادرات و واردات گاز طبیعی

https://www.amar.org.ir/Portals/0/PropertyAgent/461/Files/6863/1401z120311396.xls

  • منطقی، محسن. (1390). "آینده­پژوهی؛ ضرورت آینده مطالعات فرهنگی و علمی." اسلام و پژوهش­های مدیریتی. 1 (1): صص. 68-51.
  • ملکی، عباس. (1392)." آینده­پژوهی و انرژی"، موسسه انتشارت علمی دانشگاه صنعتی شریف.
  • نوبخت، محمدباقر؛ خلیل قدیمی دیزج. (1387). "منطقه آزاد انرژی در ایران، امکان­سنجی و تاثیرات." تهران، معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی، دفتر گسترش تولید علم.
  • Abbaszadeh, Payam; Abbas Maleki; Mohammad Alipour; Yaser Kanani Maman. (2013). "Iran’s Oil Development Scenarios by 2025." Energy Policy. 56: pp. 612-622.
  • Amer, Muhammad; Tugrul Daim; Antonie Jetter. (2013). "A Review of Scenario Planning." Futures. 46: 23-44.
  • BP Statistical Review of World Energy, 2012-2020.
  • Fathi, Mohammad Reza; MohammadHasan Maleki; Seyed Mohammad Sobhani; Can Deniz Koksal. (2020). "Future Study of Operations Research Based on Scenario Planning and Soft Systems Methodology." Foresight. 22(2): pp. 223-249.
  • Ghanbari, Abolfazl; Musa Vaezi; Zahra Amjadi. (2018). "An Analysis of the Energy Consumption Status in the Framework of Future Study Case Study: Tabriz City." Journal of Futures Studies Management. 29(114): pp. 53-73.
  • http://www.irna.ir/news/84254929/
  • https://www.ilna.news/fa/tiny/news-1025331
  • https://www.enerdata.net