اجرای سیاست‌ها در سواحل مکران ایران؛ بررسی نمودهای یک بحران

نوع مقاله : مقاله اصلی

نویسندگان

1 استاد سیاستگذاری عمومی دانشگاه تهران

2 دکتری سیاستگذاری عمومی دانشگاه تهران

چکیده

در سال‌های اخیر بحث توسعه و اجرای سیاست‌ها در سواحل مکران در جنوب و جنوب شرقی ایران در دستور کار دولت‌های مختلف قرار گرفته است، اما روند اجرای سیاست‌ها بسیار کند بوده، به‌نحوی که به‌گواه آمار رسمی می‌توان از آن با عنوان بحران یاد کرد. سؤال کانونی این پژوهش این است که چرا علی‌رغم اهمیت بسیار بالای این منطقه در مناسبات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی، و وجود اراده سیاسیِ اعلامی، اجرای سیاست‌ها در این منطقه راهبردی با شکست همراه بوده است؟ پژوهش حاضر با بهره‌گیری از ادبیات نظری مرتبط با اجراپژوهی در سیاستگذاری عمومی و  اجرای سیاست‌ها در مناطق آزاد موفق، بر پایه مصاحبه با خبرگان و روش تحلیل مضمون، عمده‌ترین دلایل شکست سیاست‌ها را استخراج نموده و راهکارهای سیاستی را ارائه می‌دهد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مهم‌ترین دلایل شکست سیاست‌ها در این منطقه راهبردی را می‌توان ذیل سه مضمون اصلی ساختارمحور، آرمان‌محور و اندیشه محور و نه مضمون فرعی دسته‌بندی کرد.

کلیدواژه‌ها


- حاجی‌پور، ابراهیم، لطفالله فروزنده، حسن دانایی‌فرد و اصغر فانی، (1394)، «طراحی الگوی آسیب شناسی اجرای خط‌مشی‌ عمومی در ایران»، فصلنامه مدیریت نظامی، شماره 05 ، سال پانزدهم، تابستان
- حافظ‌نیا،  محمدرضا و ابراهیم رومینا، (1384) «تحلیل ظرفیت‌های ژئوپلیتیک سواحل جنوب شرق ایران در راستای منافع ملی»، مجله جغرافیا و توسعه، پاییز و زمستان
- حسینی، فاطمه، (1396)، «بررسی وضع مناطق آزاد کشور»، پایگاه خبری صدا و سیما، نشست پژوهشی 11 بهمن
- رمضانخواه، متین، (1397)، «گزارش طرح توسعه سواحل مکران»، مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری، آذر
- ریکاردی، لورنزو، (1396)، «جذب سرمایه‌گذاری خارجی از طریق مناطق آزاد تجاری (تجربه چین)»، ترجمه رضا آذری محبی، معاونت امور اقتصادی-وزارت امور اقتصادی و دارایی، چاپ اول
- ساباتیه، پل و دانیل مازمانیان، (1385)، «شرایط موفقیت در اجرای موثر سیاست‌ها: راهنمایی برای تحقق اهداف در سیاستگذاری عمومی»، ترجمه محمد عادل پناهی و سارا قاسمی نراقی، فرهنگ اندیشه سال پنجم تابستان، شماره 18
- عابدی‌جعفری، حسن، محمدسعید تسلیمی، ابوالحسن فقیهی و محمد شیخ‌زاده، (1390)، «تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی»، دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی، شماره دوم، پاییز و زمستان
- عسگری کرمانی، حامد (1395)، «بندر چابهار و منطقه»، فصلنامه روابط خارجی، سال هشتم، شماره اول، بهار
- فرجی‌راد، عبدالرضا، سیاری، حبیب‌الله، جهان‌تیغ، رضا و رحیم سرور، (1395)، «بررسی ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی سواحل مکران و نقش آن در امنیت پایدار منطقه جنوب شرق»، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره 55، پاییز
- قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور، مصوب سال 1396
- ویسی، هادی، (1395)، «بررسی ظرفیت‌های توسعه گردشگری در سواحل مکران و تاثیر آن بر توسعه پایدار منطقه‌ای»، همایش فرآوری پتانسیل‌های ژئوپلیتیکی توسعه در کرانه‌های اقیانوسی جنوب شرق کشور، تهران، وزارت کشور
-Anderson, E.J. (2011), Public Policymaking: An Introduction, Seventh Edition. Boston, MA: Wadsworth Publishing.
-Barrett, SM and Fudge, C, (1981), Policy, Bargaining and Structure in Implementation Theory, Policy and Politics, 12, p: 3.
-Braun, V. & Clarke, V. (2006), “Using thematic analysis in psychology”, Qualitative Research in Psychology, Vol. 3, No. 2, Pp. 77-10.
-Brynard, P. (2005), Policy implementation: lesson for service delivery, 27th Aapam Annual Round Table Conference, Livingstone, Zambia conflicts, but may prevail in the end, Scand Journal Public Administration, 16: 83–102.
-Farole, Thomas and Lotta Moberg, (2014), it worked in China, so why not in Africa? The political economy challenge of Special Economic Zones, World Institute for Development Economics Research.
-Hogwood, B, Gunn, L. (1984), Why prefect implementation is unattainable? Policy analysis for the real world, Oxford University Press.
-Khandaker, Shahriar and Khan, Rahman (2016) “A critical insight into policy implementation and implementation performance” public policy and Administration, Vol.15, No. 4, 538-548.
-Madani, Dorsati, (1999), A review of the role and impact of export processing zones, World Bank.
-Mazmanian, Daniel and Sabatier, Paul (1983) public policy implementation and public policy Glenville all: Scott, Foreman, Republished in 1989 university press of American Lanham, MD.
-Pakadeenurit, Patcharee, Nanthi Suthikarnnarunai, and Wanchai Rattanawong, (2017), Location and key success factors of special economic zone in Thailand, AIMI Journals, Marketing and Branding Research 4, 169-178
-Pressman, Jeffrey L., and Aaron, Wildavsky, (1983). Implementation. Berkeley: University of California.
-Phaopeng, Peerapol (2010) the success of ICT Policy Implementation in Education: Evident from upper level secondary school in Thailand. School of public Administration. National Institute of Development Administration process. A conceptual framework Administration and society.
-Pülzl, Helga and Treib, Oliver, (2007), Implementing Public Policy, in Fischer, Frank, J. Miller, Gerald, S. Sidney, Mara (Eds.), Handbook of public policy analysis, pp.89-103.University of California Press.
-Sabatier, Paul, (1986), Top-Down and Bottom-Up Models of policy Implementation: A Critical Analysis
and Suggested Synthesis, Journal of public policy, Vol.6, 21-48.
-Van Meter, Donald, and Van Horn, Carl. (1975). The Policy Implementation Process: A Conceptual Framework. Administration and Society, Vol. 6.
-World Bank, (2008), Special Economic Zones Performance, Lessons Learned, and Implications for Zone Development, April.
- www.railway-technology.com: Analitical Article: Top ten fastest trains in the world, (2020), January 28th.
-World Bank Group, (2017), Special Economic Zones: An Operational Review of Their Impacts. World Bank, Washington, DC. © World Bank.
-Zeng, Douglas Zhihua, (2015), Global Experiences with Special Economic Zones, With a Focus on China and Africa, The World Bank, Trade and Competitiveness Global Practice, February.
-Zeng, Douglas Zhihua, (2019), Special Economic Zones: Lessons from the Global Experience, private enterprise development in low-income countries, Published on 16 July.