چالش های حقوقی اتخاذ رویه نوآوری باز به عنوان مدل کسب و کار برای شرکت ها با تاکید بر نقش نهاد سیاستگذار در ایران

نوع مقاله : مقاله اصلی

نویسندگان

1 استاد حقوق خصوصی و اسلامی دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد حقوق مالکیت فکری دانشگاه تهران

چکیده

مفهوم نوآوری باز به تبادل آزادانه ایده­ ها و اموال فکری شرکت­ ها با دنیای خارج از کسب و کار آنها با هدف کسب مزیت اقتصادی و سود تجاری اشاره دارد. از آنجایی که ماهیت این رویکرد بر خلاف رویه معمول نظام حقوق مالکیت فکری (با استثنا کردن سایرین از استفاده از اموال فکری انحصاری) می‌باشد، خطر نقض حقوق مالکیت ­فکری مرتبط با  دارایی های فکری به دست آمده از این رویکرد، بالا است. بنابراین بررسی ابعاد حقوقی حمایت از اموال فکری و ایده ها در قالب قرارداد های نوآوری باز و همچنین چالش های حقوقی پدید آمده برای نهاد سیاستگذار ضرورت دارد. در راستای نیل به همین هدف، در این پژوهش علاوه بر بررسی کتابخانه ای منابع موجود، به بررسی میدانی تجارب شرکت های فعال در این عرصه در ایران نیز پرداخته شده است. در پایان، با توجه به چالش های مختلفی که فعالان عرصه نوآوری باز در بازار کنونی ایران داشته اند، راهکارهایی برای اصلاح و تکمیل متون قانونی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها


  1. Enkel, Ellen, ‘Guide to Strategic Management of Open Innovation Networks’ (Committee on Development and Intellectual Property (CDIP), 2015), pp. 1–31
  2. Enkel, Ellen, Oliver Gassmann, and Henry Chesbrough, ‘Open R&D and Open Innovation: Exploring the Phenomenon’, R and D Management, 39.4 (2009), 311–16 <https://doi.org/10.1111/j.1467-9310.2009.00570.x>
  3. Henry W. Chesbrough, ‘The Era of Open Innovation’, MIT Sloan Management Review, 45.2 (2004), 26–32 <https://doi.org/10.1371/journal.pone.0015090>
  4. John R. Harriss, ‘Patent Issues in Open Innovation’, American Bar Association, 2014, p. <https://www.americanbar.org/groups/intellectual_property_law/publications/landslide/2013-14/july-august/patent-issues-open-innovation/> [accessed 5 January 2021]
  5. Lakhani, Karim, and Jill Panetta, ‘The Principles of Distributed Innovation’, Innovations Technology Governance Globalization, 2.February (2007), 97–113 <https://doi.org/10.1162/itgg.2007.2.3.97>
  6. Shinneman, Erin, ‘Owning Global Knowledge: The Rise of Open Innovation and the Future of Patent Law’, Brooklyn Journal of International Law, 35.3 (2010), 935–64
  7. Teresko, John, ‘Open Innovation? Rewards And Challanges’, Industry Week, 2004, p. <https://www.industryweek.com/innovation/product-development/article/21954395/open-innovation-rewards-and-challenges>
  8. Vallat, Jacqueline, Intellectual Property and Legal Issues in Open Innovation in Services, European Commission, DG Information Society and Media (Brussels, 2009)
  9. اکبری, مرتضی, حمید پاداش, و علی نیکو نسبتی, اُفق های جدید در نوآوری باز, 2017
  10. بنیاد دانشگاه امیر کبیر, ‘تحقیق و توسعه؛ ضرورتی انکارناپذیر’, بنیاد دانشگاه امیر کبیر, 1388
  11. داودی, نازی, مرتضی اکبری, and حمید پاداش, ‘شناسایی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر موفقیت نوآوری باز در شرکت های فناوری اطلاعات و ارتباطات’, توسعه کارآفرینی, 9.1 (1395), 239–56
  12. صندوق نوآوری و شکوفایی, ‘فرایند هم سرمایه‌گذاری’, صندوق نوآوری و شکوفایی, 2020, p. https://www.inif.ir/web/guest/co-investment-proces
  13. کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌ها و موسسات دانش بنیان و نظارت بر اجرا, شیوه نامه حمایت از تدوین و ویرایش قرارداد های حقوقی مرکز شرکت ها و موسسات دانش بنیان <file:///C:/Users/Data Pc Center/Downloads/شیوه نامه حمایت از تدوین و ویرایش قراردادهای حقوقی- بهار 99.pdf>