شناسایی سناریوهای تغییر اقلیم انسان ساخت بر توسعه پایدار ایران

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی

2 استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشیار اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده


در این پژوهش، با هدف آنکه درک دقیق­تری از وضعیت آینده اثرات تغییرات اقلیم انسان ساخت بر توسعه پایدار کشور فراهم شود، با استفاده از رویکرد آینده پژوهی و معرفی نیروهای پیشران از طریق روش دلفی و در قالب سناریونگاری به شناسایی آینده­های پیش روی ایران در افق 12 ساله پرداخته شد. در این مطالعه پس از تعیین پیشران­های بحرانی و ساخت سناریوها مبتنی بر آنها، با استفاده از چارچوب تحلیل و توسعه نهادی استروم فضای سناریوها بر اساس 5 پیشران وابستگی به مسیر، درآمدهای نفتی، مدیریت منابع آبی، روابط خارجی و اعتماد اجتماعی تشریح شد. چارچوبب استروم امکان معرفی بازیگران مختلف و نحوه کنش­ها آنها در سناریوهای مختلف را به پژوهشگر می­دهد. نتایج این مطالعه نشان می­دهد با وجود ساختار نهادی پشتیبانی کننده از توزیع رانت، عدم تقارن اطلاعات و قدرت میان بازیگران مختلف، تشدید وابستگی به مسیر، فقدان جامعه مدنی فعال و انزوا در روابط خارجی زمینه برای حرکت به سمت توسعه پایدار فراهم نخواهد شد. اما در مقابل با افزایش شفافیت، کنترل بر نظام توزیع منافع از دسترس گروه­های پرنفوذ خارج می­شود. نهادهای پشتیبانی کننده جدیدی برای تقویت چنین ساختاری شکل می­گیرد و با کاهش وابستگی به مسیر پایداری اقتصادی افزایش می­یابد و در نتیجه با بهبود کیفیت زندگی مردم پایداری اجتماعی نیز در مسیر بهبود قرار می­گیرد. ملاحظات محیط زیستی در حاشیه قرار نخواهند گرفت و به عنوان رکن مهم توسعه پایدار  مورد توجه قرار خواهد گرفت.

کلیدواژه‌ها