تبیین کارکردهای نظام نوآوری فناورانه پیل سوختی در ایران

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سیاستگذاری علم و فناوری مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

2 استادیار گروه آینده‌پژوهی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

3 استادیار گروه مدیریت صنعتی دانشکده حسابداری و مدیریت دانشگاه علامه طباطبائی

4 کارشناس ارشد مدیریت تکنولوژی دانشگاه تهران

چکیده

در سال­های اخیر توجه به مفهوم نظام نوآوری به عنوان رویکردی برای تحلیل و سیاست­گذاری در عرصه علم، فناوری و نوآوری مورد توجه سیاستگذاران این حوزه قرار گرفته است. از سوی دیگر دستیابی به فناوری­های نوظهور مانند نانوفناوری، انرژی­های تجدیدپذیر و ...، مسیر رو به رشدی را در توسعه علمی و فناورانه کشورها در پیش گرفته­اند. لذا شناخت نحوه شکل­گیری و توسعه حوزه­های نوظهور و نحوه سیاست­گذاری برای توسعه آن­ها از جمله مسائل اساسی می­باشد. مقاله حاضر بدنبال تبیین مدل توسعه فناوری پیل سوختی ایران برمبنای مدل نظام نوآوری فناورانه می­باشد. از اینرو 89 رویداد مؤثر بر توسعه این فناوری شناسایی و با استفاده از نرم­افزار MAXQDA، این رویدادها دسته­بندی و با کارکردهای مدل پایه پژوهش تطابق داده شده است. با توجه به شواهد موجود در روند توسعه فناوری پیل سوختی در ایران و با تأیید خبرگان این حوزه، کارکردهای توسعه منابع انسانی و تأمین منابع مالی به دو کارکرد مجزا از هم در مدل پیشنهادی توسعه این فناوری لحاظ شده است. در نهایت با تأیید خبرگان حوزه مدیریت فناوری و پیل سوختی، مدل نظام نوآوری فناورانه پیل سوختی ایران با 8 کارکرد اصلی ارائه گردید. در نهایت نقطه ضعف اصلی توسعه این فناوری و شکل­گیری ضعیف نظام نوآوری فناورانه پیل سوختی در کشور، ناکارآمدی کارکردهایی نظیر کارآفرینی و شکل­دهی بازار می­باشد که این مورد باعث تجاری­سازی محدود این فناوری و ارائه آن به بازار شده است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
باقری مقدم، ناصر؛ (1391) "موتورهای محرک نوآوری، چارچوبی خلاقانه برای تحلیل پویایی نظام‌های نوآوری فناورانه"؛ مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
  • باقری مقدم، ناصر؛ (1391) "مدل نظام نوآوری فناورانه انرژی های تجدیدپذیر در ایران،مورد مطالعه پیل سوختی و باد؛ رساله دکتری رشته مدیریت فناوری، دانشگاه علامه طباطبائی.
    ب) انگلیسی
    A. Bergek, 2002. Shaping and Exploiting Technological Opportunities: The Case of Renewable Energy Technology in Sweden, in Department of Industrial Dynamics., Chalmers University of Technology: Go¨ teborg, Sweden.
  • Breschi, S., Malerba, F., 1997. Sectoral innovation systems. Systems of Innovation: Technologies, Institutions and Organizations, Pinter Publishers, London.
  • Carlsson, B., Jacobsson, S., Holmén, M., Rickne, A., 2002. Innovation systems: analytical and methodological issues. Res. Pol. 31, 233-245.
  • Carlsson, B., Stankiewicz, R., 1995. On the nature, function andcomposition of technological systems. In: Carlsson, B. (Ed.),Technological Systems and Economic Performance: The Case ofFactory Automation. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, pp.21–56.
  • Cooke, P., Gomez Uranga, M., Etxebarria, G., 1997. Regional innovation systems: Institutional and organisational dimensions. Res. Pol. 26, 475-491.
  • C. Edquist (Ed.), Systems of Innovation-Technologies, Institutions and Organizations, Pinter, London, 1997.
  • Edquist, C., 2005. Systems of innovation. The Oxford handbook of innovation, 181
  • Freeman, C., 1987. Technology policy and economic performance: lessons from Japan. London: Pinter.
  • Geels, F.W., 2002. Technological transitions as evolutionary reconfiguration processes: a multi-level perspective and a case-study. Research policy 31, 1257-1274.
  • Geels, F.W., 2004a. From sectoral systems of innovation to socio-technical systems: Insights about dynamics and change from sociology and institutional theory. Res. Pol. 33, 897-920.
  • Geels, Schot, 2007, Typology of sociotechnical transition pathways, Research Policy
  • Geels, F.W., Schot, J., 2010. The dynamics of sociotechnical transitions – a sociotechnical perspective, in: Grin, J., Rotmans, J., Schot, J. (Eds.), Transitions to Sustainable Development. Routledge.
  • Hekkert et al., 2007, Functions of innovation systems A new approach for analysing technological change, Technological Forecasting and Social Change
  • Hekkert, M., Suurs, R.A.A., Negro, S., Kuhlmann, S., Smits, R.,2007. Functions of Innovation Systems: A new approach foranalysing technological change. Technological Forecasting andSocial Change 74 (4), 413–432.
  • Hillman et al., 2011, Fostering sustainable technologies a framework for analysing the governance of innovation systems, Science and Pub
  • S. Jacobsson, A. Bergek, Transforming the energy sector: the evolution of technological systems in renewable energy technology, Ind. Corp. Change 13 (5) (2004) 815–849.
  • S. Jacobsson, A. Johnson, The diffusion of renewable energy technology: an analytical framework and key issues for research, Energy Policy 28 (9) (2000) 625–640.
  • Kline, S.J., Rosenberg, N., 1986. An overview of innovation. The positive sum strategy: Harnessing technology for economic growth 275, 305.
  • Liu, X., White, S., 2001. Comparing innovation systems: a framework and application to China’s transitional context. Research Policy 30 (7), 1091–1114.
  • B.-A. Lundvall, National Systems of Innovation: Towards a Theory of Innovation and Interactive Learning, Pinter, London, 1992.
  • Malerba, F., 2002. Sectoral systems of innovation and production. Research Policy; 31: 247–264.
  • Markard, J., Truffer, B., 2008a. Actor-oriented analysis of innovation systems: exploring micro-meso level linkages in the case of stationary fuel cells. Technology Analysis & Strategic Management 20, 443 - 464.
  • Markard, J., Truffer, B., 2008b. Actor-oriented analysis of innovation systems: exploring micro–meso level linkages in the case of stationary fuel cells. Technology Analysis & Strategic Management 20, 443 - 464
  • Markard, Truffer, 2008, Technological innovation systems and the multi-level perspective Towards an integrated framework, Research Polic
  • Moallemi, E.A., Ahmadi, A., Afrazeh, A., Bagheri Moghaddam, N., 2012c. Understanding systemic analysis in the governance of sustainability transition in renewable energies: the case of fuel cell technology in Iran. Journal of Cleaner Production.
  • Mowery, D., Rosenberg, N., 1979. The influence of market demand upon innovation: a critical review of some recent empirical studies. Research Policy 8, 102-153.
  • Nelson, R.R., Winter, S.G., 1982. An Evolutionary Theory of Economic Change. Harvard University Press, Cambridge.
  • Simona O. Negro_, Marko P. Hekkert, Ruud E. Smits,Explaining the failure of the Dutch innovation system for biomass digestion—A functional analysis, Energy Policy 35 (2007) 925–938
  • R. Galli, M. Teubal, Paradigmatic shifts in national innovation systems, in: C. Edquist (Ed.), Systems of Innovation, Pinter, London, 1997.
  • Rothwell, R., Zegveld, W., 1985. Reindustrialization and technology. ME Sharpe.
  • Suurs, R.A.A., 2009. Motors of sustainable innovation: Towards a theory on the dynamics of technological innovation systems. Utrecht University, Nederlands.