تبیین کارکردهای نظام نوآوری فناورانه پیل سوختی در ایران

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سیاستگذاری علم و فناوری مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

2 استادیار گروه آینده‌پژوهی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

3 استادیار گروه مدیریت صنعتی دانشکده حسابداری و مدیریت دانشگاه علامه طباطبائی

4 کارشناس ارشد مدیریت تکنولوژی دانشگاه تهران

چکیده

در سال­های اخیر توجه به مفهوم نظام نوآوری به عنوان رویکردی برای تحلیل و سیاست­گذاری در عرصه علم، فناوری و نوآوری مورد توجه سیاستگذاران این حوزه قرار گرفته است. از سوی دیگر دستیابی به فناوری­های نوظهور مانند نانوفناوری، انرژی­های تجدیدپذیر و ...، مسیر رو به رشدی را در توسعه علمی و فناورانه کشورها در پیش گرفته­اند. لذا شناخت نحوه شکل­گیری و توسعه حوزه­های نوظهور و نحوه سیاست­گذاری برای توسعه آن­ها از جمله مسائل اساسی می­باشد. مقاله حاضر بدنبال تبیین مدل توسعه فناوری پیل سوختی ایران برمبنای مدل نظام نوآوری فناورانه می­باشد. از اینرو 89 رویداد مؤثر بر توسعه این فناوری شناسایی و با استفاده از نرم­افزار MAXQDA، این رویدادها دسته­بندی و با کارکردهای مدل پایه پژوهش تطابق داده شده است. با توجه به شواهد موجود در روند توسعه فناوری پیل سوختی در ایران و با تأیید خبرگان این حوزه، کارکردهای توسعه منابع انسانی و تأمین منابع مالی به دو کارکرد مجزا از هم در مدل پیشنهادی توسعه این فناوری لحاظ شده است. در نهایت با تأیید خبرگان حوزه مدیریت فناوری و پیل سوختی، مدل نظام نوآوری فناورانه پیل سوختی ایران با 8 کارکرد اصلی ارائه گردید. در نهایت نقطه ضعف اصلی توسعه این فناوری و شکل­گیری ضعیف نظام نوآوری فناورانه پیل سوختی در کشور، ناکارآمدی کارکردهایی نظیر کارآفرینی و شکل­دهی بازار می­باشد که این مورد باعث تجاری­سازی محدود این فناوری و ارائه آن به بازار شده است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

  1. باقری مقدم، ناصر؛ (1391) "موتورهای محرک نوآوری، چارچوبی خلاقانه برای تحلیل پویایی نظام‌های نوآوری فناورانه"؛ مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.

  2. باقری مقدم، ناصر؛ (1391) "مدل نظام نوآوری فناورانه انرژی های تجدیدپذیر در ایران،مورد مطالعه پیل سوختی و باد؛ رساله دکتری رشته مدیریت فناوری، دانشگاه علامه طباطبائی.

ب) انگلیسی

A. Bergek, 2002. Shaping and Exploiting Technological Opportunities: The Case of Renewable Energy Technology in Sweden, in Department of Industrial Dynamics., Chalmers University of Technology: Go¨ teborg, Sweden.

  • Breschi, S., Malerba, F., 1997. Sectoral innovation systems. Systems of Innovation: Technologies, Institutions and Organizations, Pinter Publishers, London.

  • Carlsson, B., Jacobsson, S., Holmén, M., Rickne, A., 2002. Innovation systems: analytical and methodological issues. Res. Pol. 31, 233-245.

  • Carlsson, B., Stankiewicz, R., 1995. On the nature, function andcomposition of technological systems. In: Carlsson, B. (Ed.),Technological Systems and Economic Performance: The Case ofFactory Automation. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, pp.21–56.

  • Cooke, P., Gomez Uranga, M., Etxebarria, G., 1997. Regional innovation systems: Institutional and organisational dimensions. Res. Pol. 26, 475-491.

  • C. Edquist (Ed.), Systems of Innovation-Technologies, Institutions and Organizations, Pinter, London, 1997.

  • Edquist, C., 2005. Systems of innovation. The Oxford handbook of innovation, 181

  • Freeman, C., 1987. Technology policy and economic performance: lessons from Japan. London: Pinter.

  • Geels, F.W., 2002. Technological transitions as evolutionary reconfiguration processes: a multi-level perspective and a case-study. Research policy 31, 1257-1274.

  • Geels, F.W., 2004a. From sectoral systems of innovation to socio-technical systems: Insights about dynamics and change from sociology and institutional theory. Res. Pol. 33, 897-920.

  • Geels, Schot, 2007, Typology of sociotechnical transition pathways, Research Policy

  • Geels, F.W., Schot, J., 2010. The dynamics of sociotechnical transitions – a sociotechnical perspective, in: Grin, J., Rotmans, J., Schot, J. (Eds.), Transitions to Sustainable Development. Routledge.

  • Hekkert et al., 2007, Functions of innovation systems A new approach for analysing technological change, Technological Forecasting and Social Change

  • Hekkert, M., Suurs, R.A.A., Negro, S., Kuhlmann, S., Smits, R.,2007. Functions of Innovation Systems: A new approach foranalysing technological change. Technological Forecasting andSocial Change 74 (4), 413–432.

  • Hillman et al., 2011, Fostering sustainable technologies a framework for analysing the governance of innovation systems, Science and Pub

  • S. Jacobsson, A. Bergek, Transforming the energy sector: the evolution of technological systems in renewable energy technology, Ind. Corp. Change 13 (5) (2004) 815–849.

  • S. Jacobsson, A. Johnson, The diffusion of renewable energy technology: an analytical framework and key issues for research, Energy Policy 28 (9) (2000) 625–640.

  • Kline, S.J., Rosenberg, N., 1986. An overview of innovation. The positive sum strategy: Harnessing technology for economic growth 275, 305.

  • Liu, X., White, S., 2001. Comparing innovation systems: a framework and application to China’s transitional context. Research Policy 30 (7), 1091–1114.

  • B.-A. Lundvall, National Systems of Innovation: Towards a Theory of Innovation and Interactive Learning, Pinter, London, 1992.

  • Malerba, F., 2002. Sectoral systems of innovation and production. Research Policy; 31: 247–264.

  • Markard, J., Truffer, B., 2008a. Actor-oriented analysis of innovation systems: exploring micro-meso level linkages in the case of stationary fuel cells. Technology Analysis & Strategic Management 20, 443 - 464.

  • Markard, J., Truffer, B., 2008b. Actor-oriented analysis of innovation systems: exploring micro–meso level linkages in the case of stationary fuel cells. Technology Analysis & Strategic Management 20, 443 - 464

  • Markard, Truffer, 2008, Technological innovation systems and the multi-level perspective Towards an integrated framework, Research Polic

  • Moallemi, E.A., Ahmadi, A., Afrazeh, A., Bagheri Moghaddam, N., 2012c. Understanding systemic analysis in the governance of sustainability transition in renewable energies: the case of fuel cell technology in Iran. Journal of Cleaner Production.

  • Mowery, D., Rosenberg, N., 1979. The influence of market demand upon innovation: a critical review of some recent empirical studies. Research Policy 8, 102-153.

  • Nelson, R.R., Winter, S.G., 1982. An Evolutionary Theory of Economic Change. Harvard University Press, Cambridge.

  • Simona O. Negro_, Marko P. Hekkert, Ruud E. Smits,Explaining the failure of the Dutch innovation system for biomass digestion—A functional analysis, Energy Policy 35 (2007) 925–938

  • R. Galli, M. Teubal, Paradigmatic shifts in national innovation systems, in: C. Edquist (Ed.), Systems of Innovation, Pinter, London, 1997.

  • Rothwell, R., Zegveld, W., 1985. Reindustrialization and technology. ME Sharpe.

  • Suurs, R.A.A., 2009. Motors of sustainable innovation: Towards a theory on the dynamics of technological innovation systems. Utrecht University, Nederlands.