تحلیل مفهومی روابط جامعه‌ سیاسی، سیاست و سیاستگذاری عمومی در عصر پهلوی دوم (1357-1342)

نوع مقاله: مقاله اصلی

نویسنده

استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان

چکیده

مفاهیم سیاسی از طریق ارتباطات معنایی بینابینی به یکدیگر پیوند خورده و در کلیت خود به نظام­های گفتمانی موجودیت و سامان می­بخشند. سه مؤلفه­ی "جامعه­ی سیاسی"، "سیاست" و "سیاستگذاری عمومی"، همبستگی­های نظام­مندی با یکدیگر دارند. پولیتی با بُعدی «نهادی» دربردارنده­ی بنیادهای سیاست و شکل حکومت بوده و بسترسازی اقدام کنش­گران عرصه­ی قدرت را امکان­پذیر می­سازد. مؤلفه­ی سیاست، در قالبی «رویه­ای» و تلفیقی از روش­های سازش و منازعه، هسته­ی مرکزی فعالیت­های نظام سیاسی است. ماهیت «مساله­محور» و جوهره­ی هنجارآفرین سیاستگذاری عمومی، مقاصد سیاسی را صورت­بندی و در دستور کار دولت قرار می­دهد. نوشتار حاضر با به کارگیری روش تاریخی _ مقایسه­ای، پیوندهای مفهومی این سه مؤلفه را در عصر پهلوی دوم مورد واکاوی قرار می­دهد.

کلیدواژه‌ها


الف. فارسی

1-       آبراهامیان، یرواند (1389الف)، ایران بین دو انقلاب، چاپ شانزدهم، تهران: نشر نی.

2-       آبراهامیان، یرواند (1389ب)، تاریخ ایران مدرن، چاپ اول، تهران: نشر نی.

3-       آجودانی ، ماشاء الله (1387)، مشروطه ایرانی ، چاپ نهم ، تهران: اختران.

4-       -اشتریان، کیومرث(1386)،سیاست گذاری عمومی،  چاپ اول ، تهران: میزان.

5-       ارسطو.(1364)،سیاست، حمید عنایت، چاپ چهارم ، تهران: سپهر.

6-       ازغندی ، علیرضا (1389)، درآمدی بر جامعه شناسی سیاسی ایران ، چاپ دوم ، تهران: قومس.

7-       افلاطون.(1386)، جمهور، فواد روحانی، چاپ یازدهم ، تهران: علمی و فرهنگی.

8-       الوانی، سید مهدی، شریف زاده، فتاح (1391) فرایند خط مشی­گذاری عمومی، چاپ نهم، تهران:دانشگاه علامه طباطبایی.

9-       الوانی، سید مهدی و دیگران (1392) مدیریت توسعه، چاپ دوم، تهران: صفار.

10-     امیر احمدی، هوشنگ(1381) جامعه سیاسی، جامعه مدنی و توسعه ملی، چاپ اول ، تهران: نقش و نگار.

11-     اونیل ، پاتریک (1386) مبانی سیاست تطبیقی، سعید میرترابی، چاپ اول ، تهران: قومس.

12-     بال ، آلن – پیترز، گای (1390)  سیاست و حکومت جدید، عبدالرحمن عالم، چاپ دوم، تهران: قومس.

13-     برنل، پیتر؛ رندال، ویکی (1389)  مسائل جهان سوم، ترجمه احمد ساعی و سعید میرترابی، چاپ دوم، تهران: قومس.

14-     بدیع،برتران(1391)، مطالعه تطبیقی دولت در جوامع مسیحی و جوامع اسلامی، احمد نقیب زاده،چاپ اول، تهران:علم.

15-     بدیع،برتران(1376)، فرهنگ و سیاست، احمد نقیب زاده، چاپ اول، تهران: نشر دادگستر.

16-     بشیریه، حسین(1386 الف) آموزش دانش سیاسی: مبانی علم سیاست نظری و تاسیسی، چاپ هفتم ، تهران: نگاه معاصر.

17-     بشیریه، حسین (1386 ب) عقل در سیاست، چاپ سوم، تهران: نگاه معاصر.

18-     بیل، جیمز آلبن (1387) سیاست در ایران: گروه‌ها، طبقات و نوسازی، ترجمه علی مرشدی‌زاده، چاپ اول، تهران: اختران.

19-     پوپر، کارل(1380)، جامعه باز و دشمنان آن، عزت الله فولادوند، چاپ سوم ، تهران: خوارزمی.

20-     جونز، و.ت (1362) خداوندان اندیشه سیاسی، علی رامین، چاپ دوم ، تهران: امیر کبیر.

21-     چیلکوت، رونالد (1389) نظریه‌های سیاست‌های مقایسه ای، وحید بزرگی و علیرضا طیب، چاپ سوم ، تهران: رسا.

22-     حقیقت ، سید صادق (1391)، روش شناسی در علوم سیاسی ، چاپ سوم ، قم: دانشگاه مفید.

23-     دورژه ، موریس (1389)، اصول علم سیاست ، ابوالفضل قاضی ، چاپ نهم ، تهران: امیر کبیر.

24-     رانی، آستین.(1374)، حکومت، ترجمه لی لا سازگار ، چاپ اول ، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

25-     رجایی ، فرهنگ (1368)، «سیاست چیست و چگونه تعریف می‌شود؟» ، سیاست خارجی، ش 2 ، 175 تا 191.

26-     زرین کوب، عبدالحسین (1381) ، روزگاران:تاریخ ایران از آغاز تا سقوط سلطنت پهلوی، چاپ چهارم ، تهران: سخن.

27-     سریع القلم، محمود(1390) ، اقتدار گرایی ایرانی ، چاپ اول ، تهران: فرزان روز.

28-     شهابی، هوشنگ؛ لینز، خوان (1393) نظام‌های سلطانی، ترجمه منوچهر صبوری، چاپ اول، تهران: پردیس دانش.

29-     طباطبایی ، سید جواد(1387 الف)، درآمدی بر تاریخ اندیشه سیاسی در ایران، چاپ نهم ، تهران: کویر.

30-     طباطبایی ، سید جواد(1387ب)، زوال اندیشه سیاسی در ایران، چاپ هشتم ، تهران: کویر.

31-     عالم، عبدالرحمن(1390)، بنیاد‌های علم سیاست، چاپ بیست و دوم ، تهران: نشر نی.

32-     عالم، عبدالرحمن(1385)، تاریخ فلسفه سیاسی غرب، چاپ نهم ، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.

33-     عنایت، حمید(1388)، بنیاد فلسفه سیاسی در غرب، تهران: زمستان.

34-     فوران ، جان(1392) مقاومت شکننده: تاریخ تحولات اجتماعی ایران ، احمد تدین، چاپ سیزدهم ،  تهران : رسا .

35-     قوام ، عبدالعلی (1388)، سیاست شناسی: مبانی علم سیاست، چاپ اول، تهران: سمت.

36-     کاپلستون، فردریک (1388) تاریخ فلسفه، سید جلال الدین مجتبوی، جلد یکم ، چاپ ششم: تهران: سروش.

37-     کاتوزیان، همایون (1391 الف) اقتصاد سیاسی ایران ، محمد رضا نفیسی و کامبیز عزیزی ، چاپ هجدهم: تهران: نشر مرکز.

38-     کاتوزیان، همایون (1391 ب) تضاد دولت و ملت ، علیرضا طیب ، چاپ نهم: تهران: نشر نی.

39-     کاتوزیان، همایون (1392) ایرانیان: دوران باستان تا دوره معاصر ، حسین شهیدی ، چاپ دوم: تهران: نشر مرکز.

40-     کاظمی، علی اصغر (1384) روش و بینش در سیاست ، چاپ اول، تهران: وزارت امور خارجه.

41-     کدی ، نیکی (1390) ریشه‌های انقلاب ایران ، عبدالرحیم گواهی ، چاپ دوم: تهران: نشر علم.

42-     مارش، دیوید، استوکر، جری(1388) روش و نظریه در علوم سیاسی، امیر محمد حاجی یوسفی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

43-     مانهایم،یارول، ریچ، ریچارد (1385)، روش‌های تحقیق در علوم سیاسی، لی لا سازگار ، چاپ دوم ، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

44-     مصلی­نژاد ، عباس (1384) آسیب شناسی توسعه اقتصادی در ایران، چاپ اول ، تهران: قومس.

45-     معینی علمداری، جهانگیر(1385) روش شناسی نظریه‌های جدید در سیاست، چاپ اول ، تهران: دانشگاه تهران.

46-     مک لاکان ، ک ، آوری، پیتر(1388) تاریخ ایران دوره پهلوی، مرتضی ثاقب فر، چاپ اول ، تهران: جامی.

47-     ملک محمدی، حمیدرضا (1381) از توسعه لرزان تا سقوط شتابان، چاپ اول ، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

48-     منوچهری، عباس(1387) رهیافت و روش در علوم سیاسی، چاپ اول ، تهران: سمت.

49-     نقیب زاده، احمد(1384)، تاریخ دیپلماسی و روابط بین الملل، چاپ هشتم ، تهران:قومس.

50-     وحید، مجید (1388)، سیاست گذاری عمومی، چاپ دوم ، تهران: میزان.

51-     وحید، مجید (1384 الف)، «جستاری پیرامون مشکل سیاست گذاری در ایران» ، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ش 67 ، 261 تا 273.

52-   وحید، مجید (1384 ب)، «نگاهی به مشکل سیاست گذاری عمومی در ایران در قالب جامعه شناسی سازمان‌ها و با بهره گیری از مفهوم مرجعیت» ، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ش 69 ، 317 تا 330.

53-     ویتفوگل، کارل(1391)، استبداد شرقی، محسن ثلاثی، چاپ دوم، تهران: نشر ثالث.

54-     وینسنت، اندرو(1391)، نظریه‌های دولت، حسین بشیریه، چاپ هشتم، تهران: نشر نی.

55-     هاولت، مایکل، رامش، ام.(1380)، مطالعه خط مشی عمومی،عباس منوریان، چاپ اول، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.

56-     هیوود، اندرو.(1389)، سیاست، عبدالرحمن عالم، چاپ اول، تهران : نی.

57-     هیوود، اندرو.(1390)، مقدمه نظریه سیاسی، عبدالرحمن عالم، چاپ چهارم، تهران : نی.

ب. انگلیسی

58-      -Amirahmadi, Hooshang (1990) Revolution and Economic Transition: The Iranian Experience, Albany: State University of New York Press

59-     .-Beblawi, Hazem (1987) The Rentier State in the Arab World, in Hazem Beblawi  and Giacomo Luciani: New York: Groom Helm.

60-     - Crick, B. (2000) IN Defence of Politics, Harmondsworth and New York, Penguin.

61-     -Etzioni, A (1965) A Comparative Analysis of Complex Organizations, New York: Free Press.

62-      -Finer,H.(1954) The Theory and Practice of Modern Government(abridged,1vol.edn.)

63-     -Mahdavy, Hussein (1970) The Pattern and Problems of Economic Development in Rentier State: The Case of Iran, in M.A Cook, Studies in Economic History of the Middle East, London: Oxford University Press.

64-     - Midlarsky, Manus and Kenneth Roberts,(1985) Class, State, and Revolution in Central America.Journal of Conflict Resolution 29 (2):163-93

65-     - Moren, M, Rein, M & Gooden, R.(2006) The Oxford Handbook of Public Policy, Oxford, Oxford University Press.

66-      - Mosca, G. (1939) Ruling Class, New York: McGraw, Hill.

67-     - Polanyi, Micheal (1967) TheTacit Dimension, New York: Anchor Books.

68-     - Zukerman, A (1991) Doing political science (Boulder, col: Westview)

ج. سایت‌های اینترنتی

73-     www.dictionary.reference.com/brows/polity

74-      www.collindictionary.com