دانشگاه تهران سیاستگذاری عمومی 2538-5577 12 2 2026 06 22 Discourse Analysis of Skill-Based Education Policy in Iran's Higher Education System تحلیل گفتمان سیاستگذاری آموزش مهارت محور در نظام آموزش عالی ایران 277 292 107873 10.22059/jppolicy.2026.107873 FA هدا نجف پور پژوهشگر پسادکتری مدیریت و کارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-9826-9512 بیژن رضایی دانشیار مدیریت و کارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-2808-5689 Journal Article 2026 07 11 The present study aims to analyze the discursive order governing the skill-based higher education system in the Islamic Republic of Iran and to explain how educational policies are formed and consolidated within the theoretical framework of Laclau and Mouffe. The main issue is to understand the mechanisms of articulation of meaning in higher education policy-making and to examine how educational preferences are organized in the context of historical, ideological, and economic conflicts after the Islamic Revolution. Educational policies within this discourse are divided into three time periods: 1357-1360, 1360-1368, and 1368 to date, in which in each period, the skill-based higher education discourse has attempted to consolidate its meaning with the help of relevant educational policies. The articulation of the aforementioned discourse was analyzed and examined in a historical context that is the same as the challenges of educational-development policy-making. The research findings show that the discourse of skill-based higher education in the Islamic Republic of Iran is articulated around the central signifier of “applied Islamic education,” and signifiers such as “resistance skills,” “negation of non-practical knowledge,” “skill privatization,” “entrepreneurial university,” and “practical cultural confrontation” are organized around this central signifier. Each of these signifiers has emerged through the approval and promulgation of upstream documents and laws that have necessitated the adoption of specific educational policies. Educational policies have taken on ideological, practical, and developmental dimensions in this historical process. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نظم گفتمانی حاکم بر نظام آموزش عالی مهارت‌محور در جمهوری اسلامی ایران و تبیین چگونگی شکل‌گیری و تثبیت سیاست‌های آموزشی در چارچوب نظری لاکلاو و موف انجام شده است. مسئله اصلی، فهم سازوکارهای مفصل‌بندی معنا در سیاستگذاری آموزش عالی و بررسی نحوه سامان‌یافتن ترجیحات آموزشی در بستر منازعات تاریخی، ایدئولوژیک و اقتصادی پس از انقلاب اسلامی است. سیاست‌های آموزشی در درون این گفتمان به سه دوره زمانی ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰، ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ و ۱۳۶۸ تاکنون تقسیم‌بندی می‌شود که در هر دوره، گفتمان آموزش عالی مهارت‌محور به یاری سیاست‌های آموزشی مربوطه، تلاش برای تثبیت معنای خویش داشته است. مفصل‌بندی گفتمان مذکور در بستری تاریخی که همان چالش‌های سیاستگذاری آموزشی-توسعه‌ای هستند، مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که گفتمان آموزش عالی مهارت‌محور در جمهوری اسلامی ایران حول دال مرکزی «آموزش اسلامی کاربردی» مفصل‌بندی شده است و دال‌هایی همچون «مهارت مقاومتی»، «نفی دانش غیرعملی»، «خصوصی‌سازی مهارتی»، «دانشگاه کارآفرین» و «مقابله فرهنگی عملی» حول این دال مرکزی سازمان یافته‌اند. هر یک از این دال‌ها به میانجی تصویب و ابلاغ اسناد و قوانین بالادستی ظهور یافته‌اند که اتخاذ سیاست‌های آموزشی ویژه‌ای را الزامی کرده است. سیاست‌های آموزشی در این سیر تاریخی، ابعادی ایدئولوژیک، عملی و همچنین توسعه‌ای به خود گرفته‌اند. https://jppolicy.ut.ac.ir/article_107873_08a35fbd01aa5aae7e04350b3dde1c4f.pdf