دانشگاه تهران سیاستگذاری عمومی 2538-5577 12 2 2026 06 22 Analyzing the Components of Women`s Agency Formation in Iran Based on the Advocacy Coalition Framework and Political Opportunity Structures: The Historical Experience of Establishing Girls’ Schools in Iran تحلیل مؤلفه‌های شکل‌گیری کنشگری زنانه در ایران بر مبنای نظریه ائتلاف‌ حامی و ساختارهای فرصت سیاسی؛ تجربه تاریخی تأسیس مدارس دخترانه در ایران 259 276 107828 10.22059/jppolicy.2026.107828 FA مصطفی زمانیان استادیار حکمرانی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0006-4212-1355 لیلا بوستانی دانشجوی دکتری حکمرانی خانواده و جمعیت، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0002-8776-649X الهام معصومی دانشجوی دکتری حکمرانی خانواده و جمعیت، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0007-2420-1041 Journal Article 2026 07 10 This article draws on the Advocacy Coalition Framework and the gendered access to power approach to examine the policy ecosystem and the process of policy learning involved in the establishment of girls’ schools in Iran from the Qajar period to the early Pahlavi era. The study employs a qualitative case study design based on the analysis of historical documents. The establishment of girls’ schools resulted from long-term interaction between two rival coalitions: a pro-modernization coalition that viewed women’s education as essential to national progress, and a conservative coalition that considered girls’ schooling incompatible with public morality and the traditional gender order. The findings show that the success of the pro-modernization coalition depended on gradual policy learning, including strategic adaptation to dominant norms. Women’s agency was largely exercised from within existing structures rather than through radical external opposition, using culturally legitimate resources to reduce social sensitivity and resistance. Overall, in culturally sensitive socio-social domains in Iran, sustainable policy change has largely occurred through incremental learning, negotiated adaptation, and the gradual reduction of resistance. این مقاله با بهره‌گیری از چارچوب نظری ائتلاف‌ حامی و رویکرد دسترسی جنسیتی به قدرت، زیست‌بوم سیاستی و فرایند یادگیری سیاستی تأسیس مدارس دخترانه در ایران (دوره قاجار تا اوایل پهلوی) را بررسی می‌کند. پژوهش با روش مطالعه موردی کیفی و تحلیل اسناد تاریخی انجام شده است. تأسیس مدارس دخترانه نتیجه تعامل طولانی‌مدت میان دو ائتلاف رقیب بود: ائتلاف حامی تجدد با باور هسته‌ای ترقی ملی از طریق آموزش زنان و ائتلاف مخالف سنت‌گرا با باور هسته‌ای مغایرت آموزش دختران با عفت عمومی و نظم جنسیتی سنتی. یافته‌های مقاله حاکی از آن است که موفقیت ائتلاف حامی به یادگیری تدریجی سیاستی؛ از جمله انطباق راهبردی با ارزش‌های مسلط جامعه وابسته بود. زنان موفق نیز از درون ساختارهای موجود و نه به‌صورت رادیکال بیرونی کنشگری کردند. در حوزه‌های حساس فرهنگی-اجتماعی ایران، تغییرات سیاستی پایدار عمدتاً از مسیر یادگیری سیاستی و تطبیق هوشمندانه با هنجارهای مسلط و کاهش تدریجی مقاومت‌ها رخ می‌دهد<strong>.</strong> https://jppolicy.ut.ac.ir/article_107828_1230b8578eaeab8658a50c73e730761f.pdf